Khách Khánh Hoà quan tâm gì khi mua ong dú: mùa khô

Người Khánh Hoà sống quen với nắng. Mùa mưa ở đây tới muộn và ngắn, dồn vào mấy tháng cuối năm, còn phần lớn thời gian trong năm là trời khô, gió nhiều, cỏ cháy vàng ven đồi. Vì vậy khi hỏi mua ong dú, câu đầu tiên của khách ở Cam Lâm, Diên Khánh, Ninh Hoà hay Khánh Sơn thường không phải giá hay mật, mà là: mùa khô dài vậy ong có sống nổi không?

Câu hỏi đó kéo theo một câu quan trọng hơn mà ít ai nghĩ tới: nên mua tổ vào lúc nào trong năm? Với vùng nắng như Khánh Hoà, chọn đúng thời điểm nhận tổ giúp đàn đứng vững hơn mọi mẹo chăm sóc sau đó.

Lịch năm của người nuôi ong dú ở Khánh Hoà

Không có ngày tháng cứng, vì mỗi năm mưa tới sớm muộn khác nhau và vùng đồi Khánh Sơn khác vùng ven biển. Nhưng nhìn chung có thể chia như sau:

Ai mới nuôi nên xem thêm mục Khí hậu & mùa vụ để biết năm nay mưa tới sớm hay muộn.

Mùa khô: thiếu nước còn đáng lo hơn thiếu hoa

Khách hay chỉ lo ong hết hoa. Thật ra ở vùng khô nóng, ong dú còn cần nước để làm mát tổ và pha loãng thức ăn. Khi mương rẫy cạn, ong phải bay xa tìm nước, mất sức. Việc làm được ngay:

• Đặt một khay nước nông có sỏi hoặc vài cành khô cho ong đậu, cách thùng vài mét, thay nước thường xuyên.
• Che nắng phía trên thùng và phía tây, chỗ nắng chiều chiếu vào lâu nhất.
• Không đặt thùng trên nền xi măng, mái tôn hay sát tường nóng.
• Giữ lại lớp cỏ, cây bụi quanh vườn thay vì phát trụi, vì đó là chỗ còn hoa khi cây lớn đã ngừng.

Mùa bão: gió, mưa và đường sá

Cuối năm, Khánh Hoà có thể gặp áp thấp, bão và mưa lớn dồn dập. Thùng ong cần được buộc chặt vào giá, mái che ghìm kỹ, chỗ đặt không trũng nước. Trước những đợt có tin bão, kiểm lại một lượt dây buộc và nắp thùng. Đây cũng là lúc đường từ nơi bán tới nhà có thể ngập, sạt lở, nên ít người bán đàng hoàng giao tổ mới vào thời gian này.

Chở tổ từ xa về: khách hay lo, và lo đúng

Không phải ở đâu trong tỉnh cũng có sẵn người bán tổ giống, nên nhiều khách nhận tổ chở từ tỉnh khác. Đường xa không phải vấn đề nếu làm đúng:

1. Hỏi người bán tổ đã tách bao lâu, có ong chúa đang đẻ, có bầu mật và phấn dự trữ không.
2. Thống nhất giờ giao vào sáng sớm hoặc chiều mát, thùng bịt cửa tổ, không để nắng chiếu thẳng.
3. Nhận tổ xong đặt ngay vào chỗ cố định, chờ chiều tối mới mở cửa tổ.
4. Một hai tuần đầu chỉ quan sát cửa tổ, không mở nắp nhiều.

Kinh nghiệm của người nuôi trong tỉnh khi nhận tổ đường xa có thể đọc ở mục Kinh nghiệm người nuôi.

Chọn chỗ mua: người bán chịu nói về mùa khô là người đáng tin

Một người bán chỉ nói chuyện mật, chuyện dễ nuôi mà không hỏi lại nhà khách ở vùng nào, có nước không, có bóng mát không, thì chưa thật sự quan tâm đàn ong sống ra sao sau khi bán. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh, cũng là vùng có mùa khô rõ rệt, nuôi và tách tổ ong dú giống, thu mật ong dú, làm các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Khách Khánh Hoà có thể xem các dòng hàng ở ongquy.com và hỏi thời điểm giao hợp với lịch mưa nắng của vùng mình. Ai muốn tìm thêm tổ hoặc mật từ người nuôi khác có thể ghé chợ mua bán ong dú.

Câu hỏi thường gặp