Lịch bán mật ong dú theo mùa ở Khánh Hoà

Khánh Hoà có một cái lệch mà người nuôi ong từ Nam Bộ ra hay bất ngờ: mùa mưa ở đây đến muộn, dồn vào mấy tháng cuối năm, kèm theo bão và áp thấp, trong khi phần lớn thời gian còn lại nắng khô. Nhịp ong dú đi kiếm ăn theo nhịp đó, nên nhịp bán mật cũng phải theo. Ai bán mật quanh năm một kiểu ở Cam Lâm, Ninh Hoà hay ven Nha Trang thường gặp cảnh có lúc thừa không ai hỏi, có lúc khách đông mà nhà hết mật.

Bài này đề xuất một cách khác: lên lịch bán theo mùa của chính vùng duyên hải khô nắng này.

Lịch bán mật theo nhịp mưa nắng duyên hải

Mỗi nơi trong tỉnh lệch nhau ít nhiều, nhưng có thể chia năm làm ba quãng để sắp việc:

Lịch này chỉ là khung. Người nuôi nên tự ghi lại năm nay hoa nở lúc nào, chiết được đợt nào, để năm sau dự đoán chính xác hơn. Một cuốn sổ hay app quản lý trại ong đều được, miễn ghi đều. Đặc điểm từng mùa trong vùng có ở chuyên mục Khí hậu & mùa vụ.

Vì sao nên bán ít mà chắc

Đất khô, nhiều vùng cát và đồi trọc, nên nguồn hoa ở Khánh Hoà không dày như vùng vườn trái Nam Bộ. Mật ong dú vốn đã ít, ở đây càng phải tính kỹ phần chừa lại cho đàn, nhất là trước mùa mưa bão khi ong ít ra ngoài. Vét mật lúc nắng để bán cho đã, tới cuối năm đàn đói, có tổ bỏ đi.

Vì vậy, đừng nhận đơn sỉ của nhà hàng hay cửa hàng ở Nha Trang nếu không chắc đủ mật. Khách hiểu nguồn ít thì quý hàng hơn; còn hứa rồi không giao được thì mất luôn cả khách lẻ.

Bán cho du khách Nha Trang và Cam Ranh

Khách du lịch ở Khánh Hoà đi theo đoàn, theo lịch tour, ít khi có thời gian ghé tận vườn. Đường tới tay họ thường qua:

• Quầy đặc sản và chợ ven đường. Bày một chai mẫu trong bóng râm, phần còn lại để thùng mát.
• Nhà nghỉ, homestay nhỏ. Chủ nhà giới thiệu cho khách vào bữa sáng; gửi ít và kiểm tra chai thường xuyên.
• Khách tự lái xe theo quốc lộ. Một tấm bảng gỗ vẽ hình tổ ong trước cổng vườn đủ để khách tò mò rẽ vào.

Với du khách, câu giới thiệu phải ngắn: đây là mật của loài ong nhỏ không có ngòi đốt, nuôi trong thùng gỗ, vị chua thanh, về nhà để tủ lạnh. Cho nếm một muỗng là đủ. Khách đi máy bay thì nhắc họ hỏi quy định hành lý về chất lỏng trước khi mua chai lớn.

Giữ mật qua cái nắng duyên hải

1. Chiết mật buổi sáng sớm, lúc trời còn mát.
2. Đóng chai xong cất ngay vào tủ mát hoặc thùng đá.
3. Giao hàng trước trưa; tránh chở mật trên xe máy giữa nắng gắt.
4. Thùng ong đặt dưới bóng cây hoặc có mái che, vì thùng quá nóng thì cả đàn lẫn mật đều chịu thiệt.

Người mới vào nghề ở vùng nắng gió muốn biết nên đặt thùng thế nào, nuôi mấy tổ là vừa, có thể đọc chuyên mục Mô hình nuôi phù hợp.

Mùa vắng mật thì giới thiệu ai

Những tháng mưa bão, nhà gần như không chiết mật mà khách vẫn hỏi mua làm quà Tết. Lúc đó, nếu không muốn khách đi tay không, có thể giới thiệu trại ong dú Ong Quý ở Tây Ninh, nơi có mật ong dú, hộp quà mật, son dưỡng môi từ sáp ong dú, và tổ giống tách đàn cho người muốn tự nuôi. Nói rõ với khách đó là trại khác, không phải mật nhà mình — thật thà như vậy khách mới quay lại khi mùa nắng tới.

Câu hỏi thường gặp