Lịch nuôi ong dú Khánh Hoà: mùa mưa ngắn, nắng dài

Sai lầm hay gặp nhất của người mới nuôi ong dú ở Khánh Hoà là đọc lịch trên mạng rồi làm theo. Phần lớn lịch đang lưu truyền viết cho Nam Bộ, nơi mưa từ tháng 5. Ở Khánh Hoà, tháng 5 vẫn đang giữa mùa nắng. Mưa thật sự tới vào khoảng tháng 9 và đi cùng bão, áp thấp. Tách đàn theo lịch Nam Bộ ở đây là tách giữa lúc tổ đang gồng mình qua nắng hạn.

Vì vậy bài này bắt đầu bằng việc đặt hai lịch cạnh nhau, rồi mới đi vào từng mùa của duyên hải khô nắng.

Đặt lịch Khánh Hoà cạnh lịch Nam Bộ

Các mốc trên xê dịch theo năm và theo nơi đặt thùng, gần biển hay sát núi. Quan trọng là nhớ thứ tự: gia cố, tách, thu, rồi để yên.

Mùa nắng dài: giữ tổ sống khỏe qua tám tháng

Đầu mùa khô (tháng 1–2)

Vừa hết mưa, cây còn xanh, hoa còn. Đây là quãng cuối để lấy thêm chút mật nếu bầu mật thật đầy. Sau đó thôi hẳn. Nhiều vườn xoài, cây ăn trái quanh vùng ra hoa trong mùa khô, kèm phun thuốc, nên hỏi lịch phun của vườn gần.

Giữa mùa khô (tháng 3–7)

Nắng gắt, đất cát nóng, cây bụi khô. Thùng phải ở chỗ râm, kê cao khỏi nền cát, có mái che phía trên. Nước chân chống kiến bốc hơi nhanh, kiểm hai ba ngày một lần. Tổ ra vào thưa là bình thường; chỉ lo khi cửa tổ vắng hẳn nhiều ngày.

Giữa năm thường có vài cơn mưa rải rác. Cỏ cây nhú lại, ong mang phấn nhiều hơn. Nhiều người thấy vậy tưởng mùa đã tới và tách đàn; tổ tách lúc này gặp nắng trở lại rất dễ suy.

Cuối mùa khô (tháng 8)

Chuẩn bị cho mùa mưa: thay nắp vênh, trám khe nứt, kiểm giá đỡ, chuẩn bị dây chằng và chỗ trú bão cho thùng.

Mùa mưa ngắn: làm nhanh, làm đúng lúc

Ba bốn tháng mưa là toàn bộ cơ hội để nhân đàn trong năm. Mưa đầu mùa làm cây trổ hoa, tổ nở ra nhanh. Tách vào những ngày nắng đầu mùa, khi tổ đã đầy, đừng để tới tháng bão dày. Thu mật đợt chính dời về cuối mùa mưa, sang đầu mùa khô, khi trời đã ổn định và bầu mật căng.

Trước và sau mỗi cơn bão

1. Theo dõi bản tin thời tiết, có tin bão thì làm trước một ngày.
2. Chằng thùng vào giá hoặc cột chắc, chèn nắp bằng vật nặng.
3. Thùng đặt chỗ trống gió thì dời vào hiên, nhà kho, chỗ kín gió nhưng vẫn thoáng.
4. Không mở tổ trong và ngay sau bão.
5. Bão qua, đưa thùng về đúng chỗ cũ, kiểm nước đọng, kiến, thằn lằn.

Mật ong dú chua thanh, nhiều nước. Thu xong lọc, đóng chai kín, cất ngăn mát. Nhiều kinh nghiệm theo mùa ở các huyện trong tỉnh được gom ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Học tận tay trước khi nuôi nhiều

Với vùng mùa mưa ngắn như Khánh Hoà, cơ hội tách đàn mỗi năm không nhiều, làm sai một lần là mất một năm. Nên tận mắt xem cách tách, cách thu trước khi tự làm. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tour tham quan và học thực hành, đồng thời có tổ ong dú giống, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật tại ongquy.com. Nhận tổ về Khánh Hoà thì hẹn vào đầu mùa mưa, tránh giữa mùa nắng.

Câu hỏi thường gặp