Khánh Hoà có cái khó riêng mà người nuôi ong dú từ miền Nam ra hay bất ngờ: mùa khô dài, mùa mưa đến muộn và dồn vào mấy tháng cuối năm. Từ đầu năm tới khoảng tháng tám, đất duyên hải khô cứng, cỏ dại cháy vàng, lớp hoa nền gần như không còn. Rồi mưa về khoảng tháng chín tới tháng mười hai, có năm kèm gió bão. Đàn ong dú ở đây không cần được chăm nhiều, nhưng cần được chăm đúng mùa.
Cách dễ nhớ nhất là nhìn vào những sai lầm người mới hay mắc, rồi đổi mỗi sai lầm thành một thói quen.
| Sai lầm | Hậu quả ở vùng khô | Thói quen nên có |
|---|---|---|
| Lấy mật đúng lúc thấy thùng nặng, cuối mùa mưa | Đàn bước vào mùa khô dài mà không có dự trữ | Chỉ lấy phần dư ở tổ thật mạnh, luôn chừa lại mật và phấn |
| Tách đàn vào đầu hoặc giữa mùa khô | Hai đàn con đều yếu, không đủ hoa để gây lại | Tách khi hoa đang nhiều và đàn mẹ thật khoẻ |
| Đặt thùng giữa sân trống cho dễ thấy | Nắng gắt nung thùng, đàn dồn sức quạt mát | Đặt dưới tán cây hoặc dựng mái che, tránh nắng chiều |
| Phát sạch cỏ cây quanh nhà cho gọn | Mất nốt chút hoa nền ít ỏi | Chừa lại bụi hoa dại, trồng thêm cây bụi chịu hạn |
| Để mùa mưa tới mới lo mái che | Gió bão bất ngờ làm đổ thùng, ướt tổ | Kiểm chằng buộc, mái che từ cuối mùa khô |
Mùa khô ở Khánh Hoà kéo dài nhiều tháng, nên mục tiêu không phải là để đàn sinh sôi mà là giữ đàn qua mùa.
Đất duyên hải khô và bạc màu nên hoa tự nhiên mỏng. Không thể trồng cả cánh rừng, nhưng vài bụi cây quanh nhà đã giúp đàn đáng kể vì ong dú bay không xa. Hướng chọn cây:
Danh sách cây hợp đất khô trong vùng được gom ở mục Nguồn hoa địa phương.
Ngoài ghi tình trạng từng thùng, người nuôi ở vùng khô nên ghi thêm một cột: quanh trại tháng này cây gì đang nở. Sau một năm sẽ có cuốn lịch hoa của chính khu vườn mình, biết tháng nào đàn đói để giữ, tháng nào hoa nhiều để tách đàn hay lấy mật.
Thời tiết từng tháng trong vùng và ảnh hưởng tới đàn có ở mục Khí hậu & mùa vụ.
Ở Khánh Hoà, mua tổ giống vào giữa mùa khô là bắt đàn mới chịu đúng giai đoạn khó nhất. Hợp lý hơn là nhận tổ khi mùa mưa đã về, hoa bắt đầu nhiều. Nên chọn tổ tách từ đàn nuôi, đừng mua tổ bắt từ rừng. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống tách đàn, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật; có thể hỏi trại thời điểm nhận tổ hợp với vùng khô. Ai muốn tự tay học cách chăm trước khi nuôi thì có tour học thực hành tại trại.
Cách bền nhất là chừa đủ mật dự trữ trong thùng và trồng thêm cây ra hoa quanh trại, thay vì lấy cạn rồi lo cho ăn.
Khi hoa quanh vùng đang nhiều và đàn mẹ thật khoẻ, thường là sau khi mưa về một thời gian. Tránh tách giữa mùa khô.
Không hẳn. Giữa trưa nắng gắt ong ra ít là bình thường. Nên nhìn vào sáng sớm và chiều mát để đánh giá.
Thùng ở chỗ trống gió thì nên dời vào nơi khuất vào chiều tối hôm trước; thùng đã chằng chắc ở chỗ kín thì giữ nguyên.
Mật ong dú nói chung nhiều nước, vị chua thanh. Dù thu ở đâu cũng nên đựng lọ kín, cất ngăn mát.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Khánh Hoà mưa muộn, khô dài, cuối năm lại có bão. Người mới nuôi ong dú ở đây hay vấp vì làm theo lịch mùa của miền Nam. Bài này chỉ cách chọn tháng m
Khánh Hoà khô nắng phần lớn năm, mưa dồn vào cuối năm kèm bão. Người mới nuôi ong dú ở đây hay hiểu sai về nước, nắng, mùa thu mật và mùa tách đàn. Nă
Khánh Hoà khô gần cả năm, mưa dồn vào mấy tháng cuối năm kèm bão. Cách chia sức đàn ong dú cho mùa khô dài: không nuôi quá số thùng giữ nổi, tận dụng
Khánh Hoà mưa muộn, khô dài, cuối năm có bão: người nuôi ong dú lâu năm ở duyên hải này phải bỏ lịch học từ phía Nam, tự dựng nhịp chăm đàn riêng. Đây
Hướng dẫn chung phần lớn viết cho vùng khác. Những chỗ mà người nuôi ở Khánh Hoà phải sửa lại và lý do đằng sau từng chỗ một.
Nắng khô kéo dài rồi mưa bão dồn cuối năm: hình dung trước một năm nuôi ong dú ở Khánh Hoà theo từng mùa để biết mình có hợp hay không, nên bắt đầu lú
Nuôi ong dú vùng duyên hải Nam Trung Bộ tại Khánh Hoà: khí hậu khô nóng, lượng mưa thấp nhất nước, gió biển mang hơi muối, mùa mưa lệch về tháng 9–12. Nguồn hoa từ keo, xoài, dừa và cây bụi chịu hạn.