Mua tổ ong dú Khánh Hoà: trại lớn hay hộ nhỏ mùa khô

Ở Khánh Hoà, người hỏi mua tổ ong dú hay bắt đầu bằng câu «mua ở trại hay mua của nhà nuôi ít thì tốt hơn». Nhưng ở vùng duyên hải nắng nhiều, mưa ít, mưa lại dồn vào mấy tháng cuối năm, câu nên hỏi trước lại là: mua vào lúc nào. Một tổ khoẻ mua đúng mùa sẽ có thời gian ổn định. Cũng tổ đó mua giữa lúc nắng gắt nhất, đất khô, cây ít hoa, thì người mua mới phải gồng cùng đàn.

Bài này đi theo hướng đó: chọn thời điểm trước, rồi tới danh sách câu hỏi nên đặt cho người bán, và cuối cùng mới so hai kiểu chỗ bán.

Mua lúc nào cho hợp vùng nắng khô

Ai sống ở Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Hoà đều biết nhịp này: nắng gần như cả năm, mưa lớn tập trung cuối năm, có những đợt áp thấp, bão đi qua. Với ong dú, nhịp đó tạo ra mấy giai đoạn khác nhau.

Chi tiết hơn về các tháng nắng, mưa trong tỉnh xem ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Tám câu nên hỏi người bán

1. Thùng đang đặt ở đâu, có bóng cây không? Đàn quen chỗ mát mang ra chỗ phơi nắng sẽ sốc.
2. Mùa nắng họ làm gì cho đàn? Che mái, trồng cây quanh thùng, dời thùng vào bóng mát. Câu trả lời cụ thể cho thấy họ nuôi thật.
3. Quanh trại có cây gì ra hoa? Xoài, điều, dừa, cây bụi ven đồi, hay chỉ có cỏ khô.
4. Tổ tách lúc nào? Tổ đã ổn định một thời gian thì chịu chở tốt hơn.
5. Tổ tách từ đàn nhà hay mua lại từ nơi khác? Không nên mua tổ bắt rừng.
6. Có cho mở nắp xem trước khi trả tiền không? Ong dú không đốt, mở xem bằng tay trần được.
7. Chở thế nào, giờ nào? Ở vùng nắng, nên chở chiều tối, tránh nóng trên xe.
8. Sau khi mua, có chuyện thì gọi ai?

Trại nhiều thùng và hộ nuôi ít: khác nhau ở đâu

Trại nhiều thùng

Có sẵn nhiều tổ, dễ chọn được đàn mạnh ngay cả lúc nhiều nơi khác đang thiếu. Thường có thùng đóng đều, có người lo đóng gói, chở đi xa như lên Diên Khánh, Khánh Vĩnh hay ra Vạn Ninh. Điểm cần hỏi kỹ là sau khi bán họ có theo dõi không, vì đông khách thì khó sát từng người.

Hộ nuôi ít thùng

Biết rõ từng đàn, biết góc nào trong vườn mát nhất buổi chiều, biết đợt nắng nào đàn hay co lại. Hay sẵn lòng ghé xem chỗ người mua định đặt thùng. Đổi lại ít tổ để chọn, vào mùa nắng có khi không bán vì muốn giữ đàn.

Với người ở thành phố Nha Trang, trong nhà phố ít cây, nên tìm người đã nuôi trong khu dân cư. Với người có vườn ở Cam Lâm, Diên Khánh, mua của trại hay hộ gần nhà đều ổn. Cách nuôi hợp từng kiểu nhà, xem ở mục Mô hình nuôi phù hợp.

Đặt thùng về nhà ở vùng nắng

• Đặt chỗ có nắng sớm, bóng mát từ trưa trở đi.
• Mái che rộng, cách nắp thùng một khoảng để thoáng nhiệt.
• Kê cao, chân có chống kiến.
• Trồng thêm cây bụi, cây hoa quanh nhà nếu vườn trống.
• Không mở thùng giữa trưa nắng.

Muốn so thêm trước khi chọn

Ngoài người bán trong tỉnh, có thể tham khảo thêm trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh, một vùng cũng có mùa khô rõ rệt. Trại tách tổ giống từ đàn nhà, có mật ong dú, son dưỡng môi và đồ làm từ sáp ong dú, hộp quà mật. Tìm hiểu ở trại Ong Quý để hỏi cách giữ đàn qua mùa nắng trước khi quyết. Ai đã có vài thùng và muốn ghi chép lịch kiểm tra từng đàn qua mùa khô có thể dùng ứng dụng quản lý trại ong.

Câu hỏi thường gặp