Nuôi ong dú kết hợp vườn cây Khánh Hoà: bóng mát, nước

Khánh Hoà là vùng duyên hải nắng nhiều, mùa khô kéo dài, mưa dồn vào mấy tháng cuối năm và thường đi kèm áp thấp, bão. Với người nuôi ong dú, khí hậu như vậy đặt ra một bài toán khác hẳn miền Tây hay Tây Nguyên: không lo ẩm mốc là chính, mà lo nóng, lo khát, lo hết hoa giữa mùa khô. Một khu vườn cây, nếu được bố trí đúng, giải được gần hết bài toán đó.

Câu hỏi thứ nhất: tổ có đủ mát không?

Nắng chiều duyên hải rất gắt. Thùng gỗ phơi thẳng nắng từ trưa tới chiều có thể nóng tới mức sáp mềm, mật chảy. Vì vậy chỗ đặt tổ trong vườn nên là nơi có tán cây che phía tây, buổi sáng vẫn có nắng chiếu vào cửa tổ.

• Dưới tán xoài lớn, phía đông của gốc.
• Sau hàng cây chắn phía tây hoặc sát hiên nhà hướng đông.
• Thêm mái che riêng cho thùng, mái cách nắp thùng một khoảng để gió lùa, không đặt tấm tôn sát mặt gỗ.

Câu hỏi thứ hai: ong uống nước ở đâu?

Đây là chỗ nhiều người quên. Mùa khô kéo dài, mương rãnh cạn, ong phải bay xa tìm nước. Vườn xoài có tưới nhỏ giọt thường có những điểm ẩm quanh gốc, nhưng ong cần nước lộ thiên để đậu uống.

1. Đặt một khay nông hoặc chậu cạn gần tổ, cách vài mét.
2. Bỏ sỏi, đá, cành khô vào để ong có chỗ đậu, không chết đuối.
3. Thay nước thường xuyên để tránh lăng quăng.
4. Đặt ở chỗ râm để nước không nóng giữa trưa.

Câu hỏi thứ ba: giữa mùa khô còn hoa gì?

Xoài, điều thường trổ bông trong mùa khô, là đợt ăn lớn. Sau đó vườn gần như hết hoa trong nhiều tuần. Muốn đàn không sụt, phải có tầng hoa nền được tưới cùng vườn: rau gia vị, ớt, bầu bí trên giàn, dừa nếu vườn có. Một vạt cỏ hoa ven đường tưới nhỏ giọt cũng đáng giữ. Danh sách cây nở theo mùa trong tỉnh có ở chuyên mục Nguồn hoa địa phương.

Từng kiểu vườn trong tỉnh

Lịch việc theo hai mùa

Mùa khô

Giữ bóng, giữ nước, giữ hoa nền. Phun thuốc cho xoài, điều thì phun chiều muộn, phun đúng chỗ, tránh đúng lúc bông rộ. Hạn chế lấy mật, vì đàn cần kho dự trữ cho những tuần ít hoa.

Mùa mưa bão

Trước khi mưa dồn, đi một vòng kiểm trụ, buộc thùng vào trụ, chằng mái. Khi có tin áp thấp, bão vào, có thể mang thùng vào hiên hoặc nhà kho thoáng, để nguyên cửa tổ hé cho ong ra vào khi trời ngớt. Sau mưa, kiểm tra đáy thùng không đọng nước. Chi tiết mùa vụ trong năm ở Khí hậu & mùa vụ.

Khởi đầu với đàn đủ khoẻ để qua mùa khô

Đàn mới tách còn mỏng mà gặp ngay đợt nắng gắt dễ hao hụt. Vì vậy ở vùng khô như Khánh Hoà, nên nhận tổ giống vào đầu mùa mưa hoặc lúc vườn sắp trổ bông, và chọn đàn đông. Không bắt tổ trong rừng núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh: đàn hoang khó giữ, lại làm hại quần thể ong tự nhiên. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nhân đàn bằng cách tách tổ, có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi; hỏi thêm tại ongquy.com. Người nuôi trong tỉnh muốn trao đổi tổ, bán bớt mật thừa với nhau có thể đăng ở chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp