Khánh Hoà có một nhịp mưa khác hẳn phía Nam: nắng kéo dài phần lớn năm, mưa dồn về mấy tháng cuối năm. Người nuôi ong dú ở đây hay than một điều: sau Tết, hoa dại cháy dần, vườn chỉ còn xoài, điều ra hoa một đợt rồi thôi, đàn ong đứng yên suốt mùa nắng. Trồng thêm cây là đúng hướng, nhưng trồng cây gì ở đất khô gió mạnh thì phải chọn khác vùng mưa nhiều.
Nhiều tài liệu khuyên trồng những cây ưa ẩm, cần tưới đều. Mang về Khánh Hoà, vài tháng mùa khô là héo. Cây cho ong ở đây trước hết phải sống được với nắng gắt, đất cát pha, gió.
Thấy thiếu hoa mới vội trồng, đúng lúc nắng nhất. Cây con chưa có rễ sâu, phải tưới mỗi ngày, rất dễ chết. Thời điểm trồng hợp lý là đầu mùa mưa cuối năm: cây có vài tháng mưa để bén rễ, sang mùa khô đã đủ sức.
Mỗi gốc một nơi thì tưới không xuể. Ở vùng khô, nên gom thành một khu vài chục mét vuông gần khu tổ, có lối tưới, phủ gốc kỹ.
Mỗi đợt mưa, cỏ dại lên hoa rất nhanh. Đó là nguồn ăn tự nhiên quý của ong. Phát sạch để vườn gọn là tự cắt bữa ăn của đàn.
Vườn xoài, điều cho hoa một đợt mạnh rồi thôi. Phải có thêm tầng cây bụi và hoa nền để đàn sống qua phần còn lại của mùa nắng.
| Cây | Chịu hạn | Hoa cho ong | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Chùm ngây | Tốt | Chùm hoa trắng nhỏ, nở nhiều đợt | Cắt tỉa thấp cho dễ hái lá, dễ chăm |
| Ngũ sắc | Tốt | Nở gần quanh năm | Làm hàng rào, tỉa gọn |
| Hoa mười giờ, sam | Rất tốt | Nở theo nắng mỗi ngày | Phủ đất, giữ ẩm cho gốc cây khác |
| Keo | Tốt | Hoa nhỏ, nhựa | Làm hàng chắn gió phía ngoài |
| Xoài, điều có sẵn | Tốt | Hoa một đợt, nhựa vỏ | Không phun thuốc lúc hoa nở |
| Rau gia vị (húng, tía tô) | Trung bình | Bông nhỏ, ong ghé nhiều | Trồng gần nguồn nước, chừa bông |
Ở vùng núi phía trong như Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, độ ẩm khá hơn ven biển, có thể trồng thêm những loại cây ưa ẩm hơn. Đặc điểm từng mùa có ở chuyên mục Khí hậu & mùa vụ.
Hoa đủ mà thùng phơi nắng chiều thì đàn vẫn yếu. Khu tổ ở Khánh Hoà nên có mái che hoặc tán cây phía tây, có hàng keo hoặc hàng rào ngũ sắc chắn phía đầu gió. Cách bố trí của người nuôi trong tỉnh có ở chuyên mục Trại ong trong vùng.
Khi khu hoa đã đứng vững qua một mùa khô, có thể tính thêm đàn. Nên chọn tổ giống đã tách sẵn, đàn đủ quân và có chúa, từ trại nuôi có nghề, không bắt tổ hoang. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, son dưỡng môi làm từ sáp ong dú và hộp quà mật. Muốn theo dõi đàn qua mùa khô cho đỡ quên, có thể ghi lịch kiểm tra trên app quản lý trại ong.
Thường là giữa mùa nắng, khi hoa dại sau mưa đã tàn và cây ăn trái đã qua đợt hoa. Ghi chép theo tuần một năm sẽ biết chính xác vườn mình.
Chùm ngây chịu hạn, ra nhiều chùm hoa nhỏ và nở nhiều đợt nên là lựa chọn tốt ở vùng khô. Tỉa thấp để cây ra nhiều cành, nhiều hoa.
Chỉ nên là biện pháp tạm khi đàn thật sự cạn. Cách bền vẫn là trồng cây và giữ cỏ dại có hoa.
Ven biển gió mạnh, đất cát, cần cây chịu gió và lớp phủ đất. Vùng núi phía trong ẩm hơn, chọn cây rộng rãi hơn.
Mùa nắng mật thường ít nước hơn mùa mưa, nhưng mật ong dú vẫn loãng và chua thanh. Bảo quản ngăn mát để giữ vị.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Từ đồng xoài Cam Lâm, đất cát Cam Ranh tới núi Khánh Sơn, mỗi vùng ở Khánh Hoà có lịch hoa khác nhau. Cách đọc nguồn hoa theo địa hình và tự lập lịch
Khánh Hoà có ba tiểu vùng hoa khác hẳn nhau: vườn xoài ven biển, đồng bằng lúa dừa và miền núi phía tây. Lịch tách theo từng vùng, kèm cách tránh thuố
Khánh Hoà nắng dài, mưa đến muộn và dồn vào cuối năm. Hoa dại quanh nhà bùng lên sau mưa rồi tàn nhanh. Cách đọc nhịp đó và giữ một vạt hoa nền cho on
Mùa khô dài ở Khánh Hoà khiến vườn xoài trổ bông gần như là nguồn hoa duy nhất quanh nhà, lại đúng lúc được phun nhiều. Hiểu cái bẫy này và chuẩn bị n
Mùa khô ở Khánh Hoà dài, quãng thiếu hoa là cả chặng đường cho ong dú. Cách nhấc thử tổ để biết dự trữ tụt nhanh hay chậm, chia mùa khô thành ba chặng
Mật ong dú Khánh Hoà thu mùa khô thường sánh, vàng sáng, chua dịu, trại gần vườn xoài có mùi hoa xoài rõ. Vì sao nắng gió làm mật đặc hơn, mùa mưa bão
Nuôi ong dú vùng duyên hải Nam Trung Bộ tại Khánh Hoà: khí hậu khô nóng, lượng mưa thấp nhất nước, gió biển mang hơi muối, mùa mưa lệch về tháng 9–12. Nguồn hoa từ keo, xoài, dừa và cây bụi chịu hạn.