Mật ong dú Khánh Hoà: vị nắng gió, hương hoa xoài

Khánh Hoà nắng nhiều, gió biển thổi gần như quanh năm, mưa dồn vào mấy tháng cuối năm rồi thôi. Khí hậu đó in thẳng vào hũ mật: mật ong dú Khánh Hoà thu đúng mùa khô thường sánh hơn mật vùng ẩm, vị chua có nhưng không gắt, và ở những trại đặt gần vườn xoài thì mùi hoa xoài khá dễ nhận ra.

Nhưng sánh hơn không có nghĩa là nhiều hơn. Đất ven biển cát pha, khô cằn, nguồn hoa không dày như miệt vườn, nên mỗi đàn ong dú ở đây cho mật ít. Hiểu được hai mặt này thì mới hiểu vì sao người nuôi trong tỉnh quý đợt mật mùa xoài đến vậy.

Nắng và gió làm mật đặc hơn ra sao

Mật ong dú nhiều nước hơn mật ong thường vì ong dú cất mật trong các bầu sáp nhỏ và không quạt cho bay hơi mạnh. Ở vùng ẩm, mật còn hút thêm hơi nước từ không khí. Khánh Hoà thì ngược lại: mùa khô kéo dài, không khí hanh, nắng gắt, mật trong bầu mất bớt nước. Kết quả là mật mùa khô ở đây sánh hơn hẳn mật cùng loài ong nuôi ở vùng sông nước.

Mật sánh hơn thì để được lâu hơn một chút và ít sủi bọt hơn, nhưng vẫn là mật ong dú, vẫn nên cất ngăn mát. Đừng vì thấy mật đặc mà để ngoài bếp nhiều tuần.

Ba nguồn hoa làm nên vị mật vùng duyên hải

Hoa xoài

Xoài trổ bông vào mùa khô, chùm hoa nhỏ li ti nhưng rất nhiều. Ong dú đặt gần vườn xoài thường kéo về một đợt mật rõ mùi, hơi giống mùi lá xoài vò, hậu ngọt sạch. Đây là đợt người nuôi trong vùng chờ nhất năm.

Dừa và cây ven biển

Dừa trổ bông gần như quanh năm, lượng hoa ít mỗi lần nhưng đều. Mật từ vườn dừa nhạt mùi, màu sáng. Trại ven biển nhờ dừa mà có chút mật lai rai khi các nguồn khác vắng.

Keo, hoa dại trên đồi và nhựa cây

Các đồi trồng keo và bụi hoa dại phía tây tỉnh cho thêm phấn và mật. Ong dú còn lấy nhựa cây làm keo ong, nên trại gần đồi thường có tổ nhiều keo, mật đôi khi phảng phất mùi nhựa.

Mùa khô và mùa mưa bão: hai bộ mặt của một trại

Nắng gay gắt cũng là chuyện phải lo. Thùng ong để trần giữa nắng trưa mùa khô có thể nóng tới mức sáp mềm, đàn bỏ ăn. Đặt thùng dưới tán cây hoặc làm mái che riêng là việc đầu tiên khi nuôi ong dú ở vùng này. Còn mùa mưa bão thì cột chặt thùng, kê cao khỏi chỗ đọng nước. Kinh nghiệm cụ thể có trong chuyên mục Khí hậu & mùa vụ.

Cẩn thận lịch phun thuốc ở vườn xoài

Xoài trổ bông đúng lúc nhiều nhà vườn phun thuốc phòng bệnh và trừ sâu. Ong dú bay gần, đậu ngay chùm hoa vừa phun là đàn yếu đi trông thấy, có khi mật còn lẫn mùi lạ. Người nuôi đặt thùng gần vườn xoài nên:

• Hỏi chủ vườn lịch phun, xin báo trước một hai hôm.
• Nếu phun, đóng cửa tổ từ chiều hôm trước tới khi thuốc khô, nhớ mở lại.
• Không thu mật trong mấy ngày quanh đợt phun.
• Ưu tiên đặt trại cạnh vườn làm theo hướng hạn chế thuốc.

Những chuyện chọn chỗ đặt trại như vậy được bàn kỹ hơn ở Mô hình nuôi phù hợp.

Muốn hiểu vị mật, nên đi xem một trại thật

Đọc mô tả vị mật không bằng một lần đứng cạnh thùng ong, xem bầu mật, nếm mật vừa rút. Nếu muốn so mật duyên hải với mật vùng khác, hoặc tìm tổ giống để bắt đầu nuôi, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, tổ ong dú giống, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Ai muốn tận mắt xem cách chia tổ, thu mật đúng cách trước khi tự nuôi ở Khánh Hoà thì có thể đăng ký tour học thực hành tại trại.

Câu hỏi thường gặp